Uurtje factuurtje? Of kunnen we elkaar beter van dienst zijn?

In onze geldeconomie is het soms niet meer denkbaar dat goederen geruild kunnen worden voor andere goederen zonder de tussenkomst van geld. En dat  is met goede redenen; geld is een efficiënt middel om goederen op waarde in te kunnen schatten en deze zodoende af te zetten op de markt van vraag en aanbod. Een nieuwe vriendin kopen voor vijftig kamelen brengt daarnaast ook de nodige logistieke vraagstukken met zich mee, dus geld is zo verkeerd nog niet. Maar er zijn ook uitzonderingen!

“Don’t think money does everything or you are going to end up doing everything for money.”
Voltaire

Laten we het eens omdraaien. Juist omdat goederen een economische waarde kan dit tunnelvisie veroorzaken tussen ondernemers. Stel je wilt elkaar helpen en je hebt elkaars goederen/diensten nodig. Jij wilt product A van mij afnemen ter waarde van X, en ik verleen jou mijn diensten ter waarde van X. Als er een discrepentatie is in de economische waarde van de goederen en diensten dan zou je logischerwijs kunnen stellen dat één van ons bij moet lappen. Vervolgens waardeer je of dit voor jou aanvoelt als een eerlijke prijs en ga je wel of niet akkoord met de deal.

Als je niet akkoord gaat omdat het jouw inziens economisch te kostbaar is gaat de deal niet door. Maar deze waarde van de goederen of diensten heeft alléén de waarde van geld als maatstaf. En soms is dat zonde. Want wat zou er gebeuren als we geld ertussenuit zouden halen? Dan ruil je dus product A tegen product B of dienst A tegen dienst B. Zonder tussenkomst van geld. Je gaat niet meer na of deze deal economisch gezien in jou voordeel is maar je zult merken dat je gaat kijken naar andere factoren.

Zo zijn er een hoop factoren die een veel grotere rol gaan spelen dan voorheen. De gunfactor bijvoorbeeld; vind ik het eigenlijk leuk om de ander te helpen? En waar zou ik deze persoon het liefst mee van dienst zijn? Hoeveel tijd en moeite wil ik graag spenderen voor deze ruil? Enzovoorts. Ik was zelf vrij verbaasd toen ik voor het eerst actief 'ruilde' zonder tussenkomst van geld, juist omdat ik voorheen ook veel meer gefocust was op geld. En het was ergens heel bevrijdend om het anders te doen want juist dan merk je hoe krampachtig we bezig zijn met geld in het dagelijks leven. 

Nee, dit is geen oplossing voor alle facetten van de maatschappij en het dient ook zeker niet als alternatief voor ons economische systeem. Zie het als een leuke bewustwordingsoefening om jezelf even los te koppelen van je huidige denken en doen. Een iets andere kijk en een speelser perspectief op ondernemen en zakendoen. 

Het heeft mij al veel gebracht, waaronder wederzijdse waardering van mijn collega's en klanten en een sterkere band. Om af te sluiten met een paar leuke voorbeelden uit de praktijk: Dit jaar heb ik een nieuwe website ontwikkeld voor Tim en Leah van In Het Wilde Weg, twee ondernemers die samen een nieuw outdoor bedrijf startten. In ruil voor mijn diensten hebben ze een fantastische dag voor mij en mijn vrienden verzorgd;  een prachtige kanotocht door het Drentse landschap, samen koken op houtvuur met wild geplukte ingrediënten en als afsluiting een diner bij hen thuis. Dit alles was een complete verrassing voor me omdat ik ze hielp omdat ik dat leuk vond, ik verwachtte geen tegenprestatie. Juist die verrassing maakt werken op een alternatieve manier zo leuk.

Momenteel ben ik bezig om een nieuwe webshop te bouwen voor een meubelmaker, zonder de tussenkomst van geld. In ruil voor mijn diensten krijg ik straks een aantal unieke meubelstukken die met liefde en aandacht zijn gemaakt. Een super leuke deal waar we elkaar beide heel goed van dienst zijn.

Afsluitend moet ik denken aan een boek wat ik heb gelezen van Rutger Bregman:  Gratis geld voor iedereenWant wat verdienen we eigenlijk?

Een kijkje achter de horizon

Let’s rewind

Drie jaar geleden volgde ik in Nederland de training ‘Reizen en Ondernemen’ van Steven en Diana. Ik had me hiervoor ingeschreven omdat ik op zoek was naar een manier om mijn skills te gebruiken zonder gebonden te zijn aan een vaste werkplek. Mijn utopie is om in het buitenland rond te reizen terwijl ik mijn dagelijkse werkzaamheden verricht; zolang ik maar een laptop en internet heb.

Steven en Diana zijn het perfecte voorbeeld. Ze reizen al jaren rond door Midden-Amerika en hebben bewezen dat je geen vaste werkplek nodig hebt om rond te komen. Na de training bleven we in contact en begin 2016 spraken we voor het eerst over het maken van een documentaire over alternatieve leefstijlen. Het idee was geboren en de daaropvolgende maanden ontwikkelden we gestaag onze plannen en ideeën. Ik vroeg mijn collega-filmmaker Martijn om zich bij ons team te voegen en daarmee was de productie-crew definitief gevormd!

Together we have it all

Met een goed idee komen, is doorgaans een makkelijke stap. Het realiseren ervan is de allergrootste opgave. ‘Hoe krijgen we in hemelsnaam onze financiering rond?’ was de vervolgvraag die we onszelf stelden.

Documentaires maken is een risky business; veel onafhankelijke documentairemakers produceren een groot deel van hun documentaire voordat ze het überhaupt kunnen publiceren of verkopen aan een omroep. Documentairemakers met meer ervaring en portfolio krijgen hun idee sneller verkocht en hebben dus een veel betere positie.

Maar hoe begin je dan? Ik produceer voornamelijk commercieel werk en had nog geen aantoonbaar documentair werk gemaakt. Het geheel produceren en na die tijd verkopen was ook geen optie; twee maanden lang met vier man sterk door Midden-Amerika reizen is geen goedkope aangelegenheid.

Het antwoord was, zoals gezegd, crowdfunding. We geloofden in ons idee en waren ervan overtuigd dat het bij het grotere publiek ook aan zou slaan. De campagne die we ontwikkelden, moest ons idee duidelijk overbrengen en de mensen vooral inspireren. De campagne ging live in september 2016. Je laat je kindje vrij in het genadeloze wereldwijde web. Gelukkig waren de reacties goed en na hard werken hadden we ons doel binnen de gestelde periode behaald.

Martijn en Marnix in hun Volkswagenbusje

De huidige maatschappij

Leven in Nederland is leven in een democratie met vrijheid van meningsuiting, een verzorgingsstaat met sociale zekerheid, goed onderwijs, relatief veel veiligheid en gelijke kansen. Een opsomming waar je in eerste instantie alleen goede eigenschappen aan toekent.

Toch is er in onze westerse samenleving veel tegenstrijdigheid te vinden. Onze ‘welvaart’ wordt gemeten door economische vooruitgang in een kapitalistisch systeem. Een systeem waarin een toename van consumptie wordt gezien als teken dat het goed gaat met een land. De gevolgen hiervan zijn duidelijk zichtbaar; onze planeet is vervuild en we staan verder van de natuur af dan ooit tevoren.

De westerse maatschappij is individualistisch en ook hier is een dualiteit te zien. We hebben het recht om te zeggen wat we denken en wat de omgeving vindt is niet bepalend; ons geweten is de maatstaf voor wat we vinden. Daartegenover staat dat we niet in harmonie leven met elkaar, de gemeenschap is ondergeschikt aan het individu en we denken niet na over de volgende generatie. ‘Ik’ is wat telt.

De Zoektocht

We zijn van jongs af aan klaargestoomd voor deze maatschappij, hebben bijna al onze diploma’s op zak en de kansen liggen voor het oprapen. Toch voelt het niet goed; door opgegroeid te zijn met deze individualistische conditionering missen we de harmonie; het gemeenschapsgevoel.

Met onze crew wilden we op zoek gaan naar alternatieven. Hoe ziet een leven buiten “het systeem” eruit? Wat kunnen we leren van mensen die het anders hebben aangepakt? Dat is dan ook precies waar ‘Achter De Horizon’ over gaat. We leggen onze zoektocht vast en gaan op zoek naar bijzondere mensen, plekken en verhalen. Wat zijn nou eigenlijk de alternatieven?

De twee maanden dat we Steven en Diana volgden keken we enerzijds hoe ze leefden en anderzijds zochten we naar mogelijkheden om samen nieuwe perspectieven en verhalen te vinden bij andere reizigers, lokale bevolking en communities. En dat deden we natuurlijk in stijl. We leefden en reisden in twee authentieke Volkswagen-busjes! Een minimalistische levensstijl waarbij we niet te veel bezittingen met ons mee konden dragen.

Onze ervaringen tot nu toe

Nog even terug. Na de crowdfunding moesten we het nodige voorbereiden en aanschaffen voordat we echt konden vertrekken. Twee maanden filmen vergt de nodige voorbereiding! Eind november 2016 vlogen we naar Mexico om vervolgens opgehaald te worden in onze pracht en praal; de bus met de naam Frans Klaas.

Onze eerste echte kennismaking met Mexico was in San Cristobal de las Casas. Hier verbleven we in een appartement zodat we de bussen gereed konden maken voor de trip. De eerste ontmoeting met het leven als ‘digital nomad’ ontstond hier; we wachtten nog op de levering van onze drone en dit liep vertraging op. Om ons budget niet meteen te verbranden, moesten we met een oplossing komen om het appartement te bekostigen. De eigenaresse stond open voor andere mogelijkheden en zo hebben we haar website aangepast en een video gemaakt. Met gesloten portemonnee!

Vanaf Mexico zijn we afgereisd naar Guatemala. We bezochten de eerste community en de eerste reizigers deelden hun verhaal voor de camera. Met nog veel bijzondere plekken op de planning, verliep onze reis zeer voorspoedig. En de bussen hebben ons niet laten staan….dit hebben we uiteraard heel vaak afgeklopt!